خودرو و رانندگی · بیمه شخص ثالث

خسارت تصادف و بیمه شخص ثالث: چطور خسارت بگیریم؟

اگر در تصادف آسیب دیده‌اید، خسارت مالی خودرو و خسارت بدنی (دیه و هزینه درمان) را از بیمه شخص ثالث خودروی مقصر می‌گیرید. بیمه موظف است حتی اگر مقصر مست بوده یا گواهینامه نداشته، خسارت شما را بپردازد و بعد از او پس بگیرد. اگر خودروی مقصر بیمه نداشته یا فرار کرده، صندوق تأمین خسارت‌های بدنی دیه را می‌پردازد.

بیمه شخص ثالث چه چیزی را پوشش می‌دهد؟

طبق ماده ۱ قانون بیمه اجباری شخص ثالث، دو نوع خسارت پوشش داده می‌شود:

  • خسارت بدنی: دیه یا ارش هر نوع آسیب به بدن، دیه فوت و هزینه درمان.
  • خسارت مالی: زیان وارد شده به اموال شخص ثالث، مثل خودرو.

«شخص ثالث» هر کسی است که در حادثه آسیب دیده، به‌جز راننده مقصر. سرنشینان خودروی مقصر هم شخص ثالث حساب می‌شوند.

سقف تعهدات بیمه

«حداقل مبلغ بیمه موضوع این قانون در بخش خسارت بدنی معادل حداقل ریالی دیه یک مرد مسلمان در ماههای حرام ... است ... همچنین حداقل مبلغ بیمه موضوع این قانون در بخش خسارت مالی معادل دو و نیم درصد (۲/۵٪) تعهدات بدنی است.»

ماده ۸ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

اگر خسارت مالی بیشتر از سقف بیمه‌نامه مقصر باشد، مازاد را باید خود مقصر بپردازد، مگر بیمه تکمیلی داشته باشد. همچنین طبق تبصره ۳ ماده ۸، خسارت مالی فقط تا میزان خسارت متناظر به «گران‌ترین خودروی متعارف» قابل جبران است.

مراحل گرفتن خسارت مالی

  1. تعیین مقصر: یا با توافق و از طریق سامانه یا اپلیکیشن رسمی بیمه (برای تصادف‌های ساده)، یا با کروکی کارشناس پلیس راهور.
  2. مراجعه به شعبه بیمه مقصر یا مراکز پرداخت خسارت با کروکی، کارت خودرو، گواهینامه و کارت ملی.
  3. بازدید کارشناس بیمه و برآورد خسارت.
  4. تعمیر و ارائه فاکتور یا دریافت نقدی خسارت طبق برآورد.
نکته: اگر با تعیین مقصر در کروکی مخالفید، فوراً اعتراض کنید. مطلب [بعد از تصادف چه کنیم](/blog/بعد-از-تصادف-چه-کنیم-راهنمای-قدم-به-قدم-حقوقی) را ببینید.

خسارت بدنی و دیه

«در حوادث رانندگی منجر به خسارت بدنی غیر از فوت، در صورت مطالبه زیان‌دیده، پس از دریافت گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی ... و پزشکی قانونی، بیمه‌گر وسیله نقلیه مسبب حادثه و یا صندوق، حسب مورد مکلفند بلافاصله حداقل پنجاه درصد (۵۰٪) از دیه تقریبی را به اشخاص ثالث زیان‌دیده پرداخت کرده و باقی‌مانده آن را پس از معین شدن میزان قطعی دیه ... بپردازند.»

ماده ۳۴ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

یعنی لازم نیست برای گرفتن بخشی از دیه منتظر رأی دادگاه بمانید. هزینه‌های درمان هم طبق ماده ۳۵ بر عهده بیمه‌گر یا صندوق است. در فوت هم طبق ماده ۳۶، بیمه می‌تواند بدون رأی دادگاه دیه را به ورثه بپردازد.

اگر مقصر مست یا بدون گواهینامه بود

«در موارد زیر بیمه‌گر مکلف است بدون هیچ شرط و اخذ تضمین، خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند و پس از آن می‌تواند ... برای بازیافت تمام یا بخشی از وجوه پرداخت‌شده به شخصی که موجب خسارت شده است مراجعه کند ...»

ماده ۱۵ قانون بیمه اجباری شخص ثالث
حالتآیا بیمه به زیان‌دیده پرداخت می‌کند؟آیا از مقصر پس می‌گیرد؟
عمد در ایجاد حادثهبلهبله
مستی یا مصرف مواد مخدربلهبله
نداشتن گواهینامه یا گواهینامه نامتناسببلهبله
خودروی سرقتیبلهبله
تخلف حادثه‌ساز مثل سرعت غیرمجازبلهبخشی از خسارت (۲/۵ تا ۱۰ درصد) طبق ماده ۱۴

خودروی بدون بیمه یا فراری

اگر مقصر بیمه نداشته، بیمه‌اش منقضی شده یا شناسایی نشده، طبق ماده ۲۱، صندوق تأمین خسارت‌های بدنی خسارت بدنی را می‌پردازد. توجه کنید که صندوق فقط خسارت بدنی را جبران می‌کند؛ خسارت مالی را باید از خود مقصر مطالبه کنید.

سوالات متداول درباره بیمه شخص ثالث

بیمه شخص ثالث، سرنشین خودروی مقصر را هم پوشش می‌دهد؟

بله. شخص ثالث هر کسی است که در حادثه آسیب دیده، به‌جز راننده مقصر.بند ت ماده ۱ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

برای گرفتن دیه از بیمه باید منتظر رأی دادگاه بمانم؟

خیر. پس از گزارش پلیس و پزشکی قانونی، بیمه باید فوراً حداقل ۵۰ درصد دیه تقریبی را بپردازد و باقی را پس از تعیین قطعی.ماده ۳۴ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

مقصر گواهینامه نداشت؛ بیمه خسارت مرا می‌دهد؟

بله. بیمه مکلف است خسارت را بدون شرط بپردازد و بعد از مقصر پس بگیرد.ماده ۱۵ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

مقصر فرار کرده؛ دیه را چه کسی می‌دهد؟

صندوق تأمین خسارت‌های بدنی خسارت بدنی را می‌پردازد.ماده ۲۱ قانون بیمه اجباری شخص ثالث

این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.