ممنوعالخروجی یعنی مرجعی قانونی جلوی خروج شما از کشور را گرفته است. رایج‌ترین دلایل آن عبارت‌اند از: دستور بازپرس در یک پرونده کیفری، بدهی‌ای که به حکم دادگاه رسیده و پرداخت نشده (مثل مهریه یا چک)، و بدهی مالیاتی قطعی بالاتر از حد قانونی. رفع ممنوعالخروجی معمولاً با پرداخت بدهی، توافق با طلبکار، سپردن وثیقه یا اثبات اعسار انجام میشود.
دلایل اصلی ممنوعالخروجی
| دلیل | چه کسی دستور می‌دهد | مدت و شرایط |
|---|---|---|
| متهم در دسترس نیست | بازپرس | شش ماه، قابل تمدید |
| قرار نظارت قضایی | بازپرس یا دادگاه | برای مدت معین؛ ظرف ده روز قابل اعتراض |
| محکومیت مالی، از جمله مهریه و چک | مرجع اجرای رأی، به درخواست طلبکار | تا پرداخت، اثبات اعسار، رضایت یا سپردن تأمین |
| بدهی مالیاتی قطعی | سازمان امور مالیاتی | برای اشخاص حقیقی، بدهی بیش از ۱۰۰ میلیون ریال |
ممنوعالخروجی در پرونده کیفری
«تا هنگامی که به متهم دسترسی حاصل نشده، بازپرس می‌تواند با توجه به اهمیت و ادله وقوع جرم، دستور منع خروج او را از کشور صادر کند. مدت اعتبار این دستور، شش ماه و قابل تمدید است ... در صورتی که مدت مندرج در دستور منع خروج منقضی شود این دستور خود به خود منتفی است و مراجع مربوط نمی‌توانند مانع از خروج شوند.»
ماده ۱۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری
اگر خودتان در دادسرا حاضر شوید، یا پرونده با قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب بسته شود، ممنوعیت خروج برطرف میشود. همچنین طبق ماده ۲۴۷ همان قانون، بازپرس می‌تواند ممنوعیت خروج از کشور را به‌عنوان «قرار نظارت قضایی» صادر کند که ظرف ده روز قابل اعتراض است.
ممنوعالخروجی به خاطر بدهی و مهریه
«مرجع اجراءکننده رای باید به تقاضای محکوم‌له قرار ممنوع‌الخروج بودن محکوم‌علیه را صادر کند. این قرار تا زمان اجرای رای یا ثبوت اعسار محکوم‌علیه یا جلب رضایت محکوم‌له یا سپردن تامین مناسب یا تحقق کفالت مطابق قانون مدنی به قوت خود باقی است.»
ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی
یعنی وقتی طلبکار حکم قطعی دارد، دادگاه مکلف است به درخواست او بدهکار را ممنوع‌الخروج کند. مهریه، که از طریق اجرای احکام یا اجرای ثبت پیگیری میشود، از رایج‌ترین موارد است. طبق تبصره همین ماده، برای سفر واجب از قبل ثابت‌شده و سفر درمانی ضروری، دادگاه می‌تواند اجازه خروج موقت بدهد.
بدهی مالیاتی
طبق ماده ۲۰۲ قانون مالیات‌های مستقیم، سازمان امور مالیاتی می‌تواند از خروج اشخاص حقیقی که بیش از ۱۰۰ میلیون ریال بدهی قطعی مالیاتی دارند جلوگیری کند. برای اشخاص حقوقی و تولیدی، نصاب‌های بالاتری تعیین شده است.
چطور ممنوعالخروجی را استعلام کنیم؟
- سامانه پلیس گذرنامه: استعلام وضعیت ممنوعالخروجی از طریق خدمات الکترونیک پلیس یا دفاتر پلیس +۱۰.
- حساب ثنا: اگر دستور قضایی صادر شده باشد، معمولاً ابلاغیه آن در حساب ثنای شما ثبت شده است.
- سامانه سازمان امور مالیاتی: برای بدهی مالیاتی.
راه‌های رفع ممنوعالخروجی
- پرداخت بدهی یا اجرای رأی.
- رضایت طلبکار و ارائه رضایت‌نامه رسمی به مرجع صادرکننده.
- سپردن وثیقه یا معرفی کفیل به میزان بدهی.
- اثبات اعسار در دادگاه؛ درباره مهریه، مطلب اعسار و تقسیط مهریه را ببینید.
- اعتراض به قرار ممنوعالخروجی در مهلت قانونی، اگر صدور آن را نادرست می‌دانید.
پس از رفع، از مرجع صادرکننده بخواهید نامه رفع ممنوعالخروجی را به پلیس گذرنامه بفرستد و دوباره استعلام بگیرید.
سوالات متداول درباره ممنوعالخروجی
دستور ممنوعالخروجی بازپرس چقدر اعتبار دارد؟
شش ماه و قابل تمدید است؛ اگر تمدید نشود، خودبهخود منتفی میشود.ماده ۱۸۸ قانون آیین دادرسی کیفری
به خاطر مهریه میشود مرد را ممنوع‌الخروج کرد؟
بله. با درخواست طلبکار، مرجع اجرای رأی مکلف به صدور قرار ممنوعالخروجی است تا زمان پرداخت، اثبات اعسار، رضایت یا سپردن تأمین.ماده ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی
با چه میزان بدهی مالیاتی ممنوع‌الخروج می‌شوم؟
برای اشخاص حقیقی غیرتولیدی، بدهی قطعی مالیاتی بیش از ۱۰۰ میلیون ریال.ماده ۲۰۲ قانون مالیات‌های مستقیم
این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.