برای پس گرفتن پولی که قرض داده‌اید، باید اول ثابت کنید پول را داده‌اید و بابت قرض بوده، بعد با اظهارنامه رسماً مطالبه کنید و اگر نتیجه نداد، دادخواست مطالبه وجه بدهید. دعاوی تا یک میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) در دادگاه صلح و بیشتر از آن در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی می‌شود. علاوه بر اصل پول، می‌توانید خسارت تأخیر تأدیه را هم بگیرید تا تورم جبران شود.
قدم اول: اثبات طلب
«هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند ...»
ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی
دلایل قانونی اثبات دعوا طبق ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی عبارت‌اند از اقرار، اسناد کتبی، شهادت، امارات و سوگند. در عمل، این مدارک بیشترین کاربرد را دارند:
- رسید یا قرارداد قرض با امضای بدهکار؛ قوی‌ترین مدرک.
- فیش واریز یا پرینت حساب؛ ثابت میکند پول رفته، ولی بدهکار ممکن است بگوید بابت چیز دیگری بوده است.
- پیامک و چت؛ پیامی که در آن بدهکار به قرض اقرار کرده یا وعده پرداخت داده، بسیار ارزشمند است.
- شاهد؛ کسانی که هنگام دادن پول یا اقرار بدهکار حاضر بوده‌اند.
قدم دوم: ارسال اظهارنامه
اظهارنامه یک نامه رسمی است که از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی برای بدهکار فرستاده می‌شود. در آن مبلغ، علت طلب و مهلت پرداخت را می‌نویسید. اظهارنامه دو فایده دارد: گاهی همین فشار رسمی کافی است، و تاریخ مطالبه رسمی شما را ثبت میکند که برای محاسبه خسارت تأخیر تأدیه مهم است.
قدم سوم: دادخواست مطالبه وجه
| مبلغ طلب | مرجع رسیدگی |
|---|---|
| تا یک میلیارد ریال | دادگاه صلح |
| بیش از یک میلیارد ریال | دادگاه عمومی حقوقی |
دادخواست را در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌کنید. هزینه دادرسی درصدی از مبلغ خواسته است و در صورت پیروزی، از طرف مقابل قابل مطالبه است.
توقیف اموال بدهکار پیش از رأی
اگر نگرانید بدهکار اموالش را منتقل کند، می‌توانید «تأمین خواسته» بخواهید. طبق ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی، اگر دعوا مستند به سند رسمی باشد، یا اموال در معرض تضییع باشد، یا خسارت احتمالی را به صندوق دادگستری بسپارید، دادگاه اموال بدهکار را پیش از رأی توقیف میکند.
خسارت تأخیر تأدیه
«در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی ... تعیین می‌گردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد ...»
ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی
یعنی اگر ۱۰۰ میلیون تومان قرض داده‌اید و دو سال بعد پس می‌گیرید، دادگاه مبلغ را با شاخص تورم بانک مرکزی به‌روز میکند. سه شرط دارد: مطالبه کرده باشید، بدهکار توان پرداخت داشته و نپرداخته باشد، و شاخص قیمت تغییر فاحش کرده باشد.
بعد از رأی
پس از قطعی شدن رأی، اجراییه صادر می‌شود. اگر بدهکار ظرف مهلت قانونی پرداخت نکند، اموالش از طریق سامانه‌های استعلام دارایی شناسایی و توقیف می‌شود و می‌توانید درخواست ممنوع‌الخروجی او را هم بدهید. اگر بدهکار ادعای ناتوانی مالی کند، باید دعوای اعسار را ثابت کند؛ در این صورت دادگاه ممکن است بدهی را قسطی کند.
سوالات متداول درباره مطالبه طلب
فقط فیش واریز دارم؛ میتوانم پولم را پس بگیرم؟
فیش واریز ثابت میکند پول منتقل شده، اما اگر بدهکار بگوید بابت چیز دیگری بوده، ممکن است دلیل دیگری هم لازم باشد؛ مثل پیام، شاهد یا اقرار او.مواد ۱۲۵۷ و ۱۲۵۸ قانون مدنی
دعوای مطالبه ۵۰ میلیون تومان در کدام دادگاه است؟
دعاوی مالی تا یک میلیارد ریال (۱۰۰ میلیون تومان) در صلاحیت دادگاه صلح است.ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف
خسارت تأخیر تأدیه را از چه زمانی حساب می‌کنند؟
از زمان سررسید و پس از مطالبه طلبکار، به نسبت تغییر شاخص تورم بانک مرکزی تا زمان پرداخت.ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی
این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.